ĐẦU TƯ THONG DONG

Đầu tư thong dong là chuỗi các bài viết của tôi chia sẻ về tư duy, kinh nghiệm thực chiến đầu tư trên thị trường Chứng khoán Việt Nam. Quá trình đào tạo các bạn làm nghề Tư vấn đầu tư và cả khách hàng cho các Công ty Chứng khoán, tôi nhận thấy rằng việc đầu tiên chúng ta cần bàn tới trước khi đi vào Mua gì Bán gì đó là hình thành nên hệ tư duy đúng trong đầu tư. Và chuỗi các bài viết này hy vọng sẽ tiếp sức thêm cho bạn trong hành trình đầu tư bền vững và thong dong trong thời gian tới.

Nội dung chính
  • 📊 Có phải bạn luôn bất an với mọi thông tin trong đầu tư?
  • 🎯 3 điều bạn cần phải tập trung để đầu tư hiệu quả là gì?
🎯 Kết nối Tư vấn trực tuyến MIỄN PHÍ
Thứ 2 tới thứ 6 hàng tuần, từ 8h00-17h00
KẾT NỐI NGAY

BẠN LUÔN BẤT AN VỚI MỌI THÔNG TIN TRONG ĐẦU TƯ?

Thị trường chứng khoán là một nơi cực kỳ hấp dẫn. Tôi còn nhớ có khách hàng chia sẻ mục tiêu đầu tư chỉ đơn giản là để tránh mắc bệnh Alzheimer, bởi chứng khoán biến động hàng ngày, thông tin tràn ngập từ thế giới tới trong nước đều tác động đến tài khoản của bạn, đủ các nội dung, hình thức chia sẻ từ vô vàn các chuyên gia, các nhà đầu tư…

Thế nhưng, nếu ai thực sự nghiêm túc tham gia thị trường chứng khoán, xem đây như là con đường duy nhất để biến những đồng lương ít ỏi trở thành khối tài sản nhằm mua nhà để an cư, hay có một cuộc sống thoải mái hơn về mặt tài chính cho gia đình thì quả thật vô cùng áp lực và luôn ở trong trạng thái stress với mớ thông tin tràn ngập và hỗn độn đó.

Hôm nay thì tin Fed hạ lãi suất, mai thì tin TT Donald Trump dọa áp thuế, kia thì tin thị trường sắp được nâng hạng… Dù không đủ năng lực để nhận diện, đánh giá các thông tin đó sẽ ảnh hưởng như thế nào, nhưng có một sự thật là bạn luôn bất an với tất cả các thông tin dù tốt hay xấu hay chẳng tốt chẳng xấu đó.

Dù không đủ năng lực để nhận diện, đánh giá các thông tin đó sẽ ảnh hưởng như thế nào, nhưng có một sự thật là bạn luôn bất an với tất cả các thông tin dù tốt hay xấu hay chẳng tốt chẳng xấu đó.

Có thêm một sự thật nữa là, dù bạn mua cổ phiếu FPT, nhưng bạn lại đọc thông tin của cổ phiếu SSI, xem biểu đồ giá, tăng giảm từng ngày của VN-Index – Tại sao phải phức tạp và vòng vo như vậy? Năng lượng sử dụng cho đầu tư đã ít ỏi, bạn còn dàn trải nó quá nhiều. Tại sao không xác định đâu là những điều bạn cần phải tập trung và quan trọng hơn nữa là khi xác định được điều đó, thì đâu sẽ là những điều bạn nên bỏ qua? Chẳng hạn như VN-Index vượt đỉnh 1500 điểm? Mua thôi? Hay tiếp tục nắm giữ thôi? – Nhưng cổ phiếu bạn nắm thì lại cứ cắm đầu đi xuống. Vậy thì dù VN-Index có vượt 2000 điểm cũng có ý nghĩa gì đâu, nó còn có hại cho bạn vì bạn bám vào sự tích cực của VN-Index để gồng lỗ một cổ phiếu cứ mãi cắm đầu đi xuống hoặc cứ mãi đi ngang và ngồi kỳ vọng vào một phép màu.

Dù bạn đã lựa chọn đúng doanh nghiệp để đầu tư, nhưng hãy tưởng tượng cách đây 3 tháng bạn mua vào – doanh nghiệp có tốt bao nhiêu cũng đã giảm hơn 15% so với vùng đỉnh. Cũng chẳng sao, nếu như lúc đó bạn không dồn toàn bộ nguồn tiền bạn có, thêm chút tiền vay và mua vào đúng đỉnh của cổ phiếu cách đây 3 tháng và giờ lỗ chồng lỗ, lo lắng ngập tràn. Cổ phiếu cứ giảm hoặc đi ngang thêm là bạn lại càng bất an, cho đến khi tâm lý bất an chiếm lấy toàn bộ hoạt động sống của bạn, ảnh hưởng tới giấc ngủ, tinh thần với gia đình, giảm năng suất làm việc… Sức chịu đựng có hạn và bạn đành bán cổ phiếu đó đi. Bán không phải vì lỗ bao nhiêu % hay cổ phiếu xấu, (mà là) bán để giải thoát mình khỏi những bất an tâm lý triền miên thời gian qua. Hãy nhớ rằng, chúng ta có thể vượt qua được tất cả - chỉ trừ tâm lý của chính mình là không thể!

Vậy thì điều gì chúng ta cần tập trung khi tham gia đầu tư chứng khoán?
Mình sẽ chia sẻ dựa trên kinh nghiệm thực chiến hơn 15 năm tự mình đầu tư, làm nghề tư vấn đầu tư và đào tạo các bạn làm nghề tư vấn đầu tư & quản lý tài sản cũng như khách hàng. Có lẽ các thông tin dưới đây là dạng chia sẻ kinh nghiệm hơn là dạng nghiên cứu sách vở, nên bạn cứ tham khảo và tự soi lại chính mình xem áp dụng được gì không. Dù bạn đầu tư theo cách nào, với tôi thong dong chính là đích đến.

3 ĐIỀU BẠN CẦN TẬP TRUNG NHẤT LÀ GÌ?

💡
Điều chúng ta cần tập trung thứ nhất: Mục tiêu và nguồn lực của chính mình khi tham gia đầu tư.
Điều chúng ta cần tập trung thứ hai: Thấu hiểu doanh nghiệp mà bạn gửi gắm những đồng tiền tích góp cả một hành trình làm việc gian khổ vào đó.
Điều chúng ta cần tập trung thứ ba: Thấu hiểu xu hướng giá của cổ phiếu để có chiến lược đi vốn phù hợp, đừng "all-in" 1 điểm và ngồi cầu nguyện.
1 Bây giờ hãy bắt đầu với điều thứ nhất – đây là điều quan trọng nhất trong 3 điều tôi nêu trên.
Hãy tưởng tượng, bạn đi làm vất vả, đủ thứ stress để có thể tích lũy được một ít tiền trong tài khoản ngân hàng, bỗng một ngày bạn quá bất an với lãi suất ngân hàng thấp, áp lực từ cuộc sống khiến bạn muốn "vươn mình cùng đất nước", và thế là bạn rút tiền chuyển qua đầu tư chứng khoán. Khoan đã, tôi có 3 câu hỏi cho bạn ở đoạn này:
Tự kiểm tra trước khi đầu tư:
 
Mục tiêu của bạn khi rút số tiền đó để đầu tư vào TTCK là gì? Đừng nói là "lời càng nhiều càng tốt" – nó quá mơ hồ.
 
Bạn có biết năng lực cần tối thiểu để tham gia đầu tư vào TTCK là gì không? Đừng nói là "biết đặt lệnh mua bán" đó nhé.
 
Nếu mất đi 30% số tiền đó, điều gì sẽ xảy ra với bạn? 30% số tiền đó thử tính xem bạn mất bao nhiêu tháng, bao nhiêu năm để tích lũy đủ từ công việc đang làm?
Vậy thì, mục tiêu của bạn khi đầu tư thị trường chứng khoán là gì? Bạn có năng lực đầu tư không? Rủi ro kinh khủng nhất mà bạn chấp nhận được là gì? Nếu chưa trả lời được, hoặc câu trả lời khiến bạn thức tỉnh để dừng việc đầu tư lại – thì bạn tắt máy và không cần đọc tiếp 2 điều chúng ta cần tập trung sau đây nữa.
Còn nếu vẫn muốn tham gia dù chưa thể trả lời được 3 câu hỏi trên thì hãy thử trao đổi với tôi xem sao nhé. Ít ra tôi có kinh nghiệm và năng lực để giúp bạn thấy ra được phần nào những câu trả lời cho 3 câu hỏi trên. Khi bạn đã sẵn sàng thì người thầy của bạn xuất hiện. Tôi không dám sẽ là thầy của bạn, nhưng tôi cũng khá tự tin sẽ đồng hành cùng bạn được trên hành trình đầu tư này để bạn vững vàng hơn, dù không thể giúp bạn nhân đôi, nhân ba tài khoản trong vài tháng được.
2 Điều thứ hai chúng ta cần tập trung chính là việc thấu hiểu doanh nghiệp.
Hãy tưởng tượng bạn đang cầm trong tay 100 triệu đồng, nếu bạn thấy số tiền đó nhỏ thì hãy nghĩ tới số tiền 1 tỷ đồng, và bạn đang tính mua một đồ vật hữu hình ngoài cuộc sống, điều gì sẽ diễn ra theo tiến trình mua hàng của bạn: chẳng phải bạn sẽ nghiên cứu rất kỹ về món đồ đó, tham khảo biết bao nhiêu người trước khi trực tiếp tới xem món đồ, suy nghĩ khá nhiều thời gian, có khi vài năm trước khi mua, tính toán đủ đường… rồi bắt đầu mua thì chờ đợt "sale off" (lưu ý chỗ này) và cố gắng mua được giá rẻ nhất.
Còn bây giờ, bạn nộp 1 tỷ đồng vào tài khoản chứng khoán, đôi khi tài khoản đó như thế nào bạn cũng chưa rõ và cứ thế enter – lệnh khớp mua cổ phiếu chỉ trong ít giây ngắn ngủi – chúc mừng bạn, bạn trở thành cổ đông của 1 doanh nghiệp – và từ đây, cuộc chơi xin phép được bắt đầu.
  • Lên thì thấp thỏm muốn bán, (nhưng lại) muốn lên tí nữa.
  • Xuống thì lo, sợ lỗ thêm, bán sẽ mất từng này tiền từng kia %.
Ngày trước bạn rất lười đọc thông tin, còn giờ "kẹt hàng" nên siêng năng đột xuất, đọc báo cáo phân tích, các loại thông tin không thiếu chữ nào, dù đọc đôi khi không hiểu gì. Nhưng không sao, chủ yếu là kiếm thông tin nào đánh giá cổ phiếu bạn đang nắm "tốt" là được – để cho an tâm thôi. Chứ thực ra tôi biết bạn cũng chẳng có ý định đọc để thấu hiểu gì về cổ phiếu đó. Ví dụ như bạn đọc thấy cổ phiếu được đánh giá xấu, bạn đang lỗ 20%, bạn có bán không? Khó hành động đấy! Nên cứ đọc để bám víu vào những lý do tích cực le lói nào đó. Điều này giúp bạn "gồng lỗ" được tốt hơn.
Khoan đã, bạn biết tại sao đa số lỗ không? Thực ra khi mua họ có lời đấy – nhưng khi lời họ lại muốn lời hơn và không bán chốt lời, rồi thì cổ phiếu giảm và nó thành lỗ. Khi lỗ lại cố gồng và kỳ vọng hòa vốn và tăng lại sẽ bán, nhưng bạn lại không đủ kiên nhẫn để chờ cho ngày đó tới, cũng không đủ năng lực để tự tin vượt bão đâu – thường thì bán đúng đáy như mình phân tích trên (trích lại: "...sức chịu đựng có hạn và bạn đành bán cổ phiếu đó đi, bán không phải vì lỗ bao nhiêu % hay cổ phiếu xấu, bán để giải thoát mình khỏi những bất an tâm lý triền miên thời gian qua"). Nên không phải cứ mua là lỗ đâu nhé, có lời chứ, nhưng khẩu hiệu của bạn là: Lời không bán, lỗ cố gồng – thế thôi.

Có một thực tế mà khi tôi đi dạy cho khách hàng của CTCK, đó là lớp học rất đông sau một thời gian thị trường lao dốc, đơn giản là tới hỏi thầy xem: con này có nên bán cắt lỗ không? Chứ đôi khi chẳng phải đi học để lấy kiến thức và đúc kết kinh nghiệm cho mình.

Quay lại trọng tâm chính về điều cần tập trung thứ hai, đơn giản bạn chỉ cần mua cổ phiếu như mua một vật hữu hình thôi, đó là:
Vốn bạn dùng để mua là vốn trung và dài hạn. Có ai mua 1 miếng đất hôm nay, 3 ngày sau muốn bán để có lời?
Thấu hiểu rõ về cổ phiếu mà bạn bỏ tiền vào đó: bạn phải biết doanh nghiệp đó như thế nào chứ. Hãy dành thật nhiều thời gian hỏi han, nghiên cứu, đọc báo cáo và nhờ chuyên gia phân tích để bạn hiểu thật rõ về doanh nghiệp mà bạn sẽ đầu tư, đừng chỉ biết mỗi ba chữ cái. Gần đây có một câu chuyện cười, khi Công ty Chứng khoán VPS chuẩn bị IPO thì lập tức mã cổ phiếu đang có trên sàn là VPS tăng trần 4 phiên (tương ứng tăng hơn 25%) và nhiều cộng đồng chia sẻ rằng có nhà đầu tư mua nhầm mã VPS là mã cổ phiếu của Công ty Chứng khoán VPS, trong khi mã chứng khoán niêm yết của Công ty Chứng khoán VPS lại là VCK và chưa chính thức niêm yết lên sàn – bạn thấy tác hại của việc chỉ biết 3 chữ cái chưa? Đương nhiên sau đó cổ phiếu VPS (Công ty Cổ phần Thuốc Sát Trùng Việt Nam) đã giảm trở lại đúng điểm xuất phát – có nghĩa là ai đu đỉnh sẽ chịu lỗ hơn 25% và cũng chẳng biết bao giờ sẽ hòa vốn.
Hãy chờ giá rẻ để mua: không có giá nào là rẻ nhất, nhưng ít nhất bạn hãy luyện cho mình tư duy mua giá rẻ giống như đi mua một vật hữu hình ở ngoài đời sống. Vì trong đầu tư chứng khoán, nhà đầu tư hay mắc phải chứng bệnh "FOMO" (sợ bỏ lỡ cơ hội), có nghĩa là lúc giảm thì họ sợ không mua – mà lúc tăng trần, tăng mạnh thì vì sợ bỏ lỡ cơ hội nên họ cứ thế "đu đỉnh". Tôi nói rồi, tâm lý là kẻ thù lớn nhất của nhà đầu tư. Bạn hãy hỏi 100 nhà đầu tư thì có tới 95 người sẽ bị "FOMO" vào một cổ phiếu nào đó trong quá trình đầu tư của mình. Vậy nên ngay từ đây, bạn hãy hình dung rằng: chúng ta sẽ chờ "sale-off", không thì thôi, bỏ qua cửa hàng này, và chờ tiếp. Tính kiên nhẫn là một trong những yếu tố cực kỳ quan trọng để đầu tư thành công và đây là một trong những tính kiên nhẫn bạn cần phải học. Kiên nhẫn chờ "Sale-Off" nhé!
3 Đã lựa chọn được doanh nghiệp, đã kiên nhẫn chờ "sale-off" nhưng khi giá giảm được 10% so với lúc bạn quan sát thì bạn lại mắc phải một sai lầm vô cùng lớn nữa: đó là "all-in 1 điểm".
Không phải mình bạn đâu, mà phần lớn nhà đầu tư đều dính phải lỗi nghiêm trọng này. Điều này lại xuất phát từ tâm lý sợ bỏ lỡ, vì "lỡ" mua rồi thì chơi tới luôn, vì khi mua là chỉ cầu mong đó là đáy, chỉ đáy và đáy thôi, mua là phải lên. Nhưng khi cổ phiếu giảm thêm 10% nữa thì bạn lại chuyển sang trạng thái khác. Lúc này, bạn lại bị lo lắng bao trùm, từ một người cẩn thận kiên nhẫn để chờ "sale-off" 10% rồi mà vẫn dính lỗ 10%. Rồi bạn tự trách mình là không đủ kiên nhẫn chờ thêm, "biết thế từ từ mua thì giờ được sale off 20% rồi". Nhưng làm sao bạn biết là nó sẽ giảm thêm 10%? Lỡ giảm lúc đầu đó bạn không mua, nó tăng lên luôn thì có phải bạn tiếc mất cơ hội kiên nhẫn chờ đợi bấy lâu nay không?
Đừng tự trách mình như thế, mấu chốt nó nằm ở chỗ: bạn sẽ không biết đâu là đáy – sai ở chỗ cách đi vốn thôi. "All-in" đúng 1 điểm mua và ngồi cầu mong nó lên chính là cách đi vốn sai cực kỳ điển hình trên TTCK. Hãy làm như sau, nếu bạn không phải là dân chuyên nghiệp – thực ra tôi đã có hơn 15 năm kinh nghiệm thực chiến như chia sẻ trên nhưng vẫn chọn cho mình cách đi vốn này để an toàn và thong dong trong đầu tư. Nhắc lại lần nữa, mục tiêu của tôi là đầu tư thong dong, giàu có thì phước ai người đó hưởng, cứ túc tắc thôi nhé!
Hãy chia vốn đầu tư vào một cổ phiếu làm 3 phần. Khoan đã, chỗ này tôi cần nói thêm về việc nên mua nhiều cổ phiếu hay nên mua ít cổ phiếu để bạn thay đổi lại tư duy xíu: Hãy mua ít cổ phiếu và chia làm nhiều lần mua. Thay vì mua nhiều cổ phiếu và mỗi cổ phiếu bạn lại "all-in" 1 điểm mua. Hãy nhớ lấy tư duy này nhé. Có những khách hàng của tôi mua tới 20 mã cổ phiếu, nói thật, thiên tài cũng không thể đủ năng lực phân tích, quản trị danh mục đó chứ đừng nói 1 nhà đầu tư cá nhân bình thường như bạn. Hãy bắt đầu với 1-2-3-4-5 cổ phiếu thôi, tối đa nên là 5.
📊
Hãy thay đổi tư duy đi vốn như sau:

Hãy mua ít cổ phiếu và chia làm nhiều lần mua. Thay vì mua nhiều cổ phiếu và mỗi cổ phiếu bạn lại "all-in" 1 điểm mua.

Quay lại phần đi vốn nhé. Hãy chia vốn đầu tư vào một cổ phiếu – nhớ là vào một cổ phiếu nhé, làm 3 phần.
Phần thứ nhất: tôi đặt tên là phần mua thăm dò. Đã là mua thăm dò thì không nên có tỷ trọng vốn cao được, hãy dành cao nhất là 30% tiền mặt (cấm sử dụng vốn vay nhé) – ví dụ bạn có 1 tỷ thì ở vùng mua này bạn chỉ được phép mua tối đa 300 triệu đồng. Và mua ở điểm đầu tiên.
Thăm dò điều gì? Thăm dò xem có phải là đáy không. Nếu là đáy thì khi bạn mua nó sẽ không giảm nhiều – có thể vẫn giảm 3 tới 5% thêm, không sao cả, cứ giữ, vì là đáy nên sau đó nó sẽ tăng lên lại. Cần kiên nhẫn chờ hạt giống đầu tiên nảy mầm, đừng vội vàng gieo hạt thứ 2 xuống khi hạt đầu tiên vẫn chưa có kết quả. Khi 30% vốn này bắt đầu sinh lời, với những nhà đầu tư không chuyên (cụ thể là không phân tích kỹ thuật được) thì tốt nhất nên chờ 30% này lời 10-15% rồi hãy gieo hạt giống số 2. Còn nếu như hạt giống đầu tiên giảm tiếp thì hãy dứt khoát bán hết phần mua 30% này, vì điểm thăm dò cho thấy chưa phải là đáy, nó chỉ là một nhịp nghỉ để giảm mạnh hơn sau đó. Hãy cắt lỗ ngay lập tức nếu như cổ phiếu bạn mua giảm quá 5-7% (nếu như bạn không phân tích kỹ thuật được).
Còn nếu như hạt giống nảy mầm, cây lớn lên sinh lợi nhuận được 10-15%, lúc này bạn tự tin gieo thêm hạt giống số 2 (khoảng) 50-70% vốn, nhớ là vẫn dùng tiền bạn có, không vay nhé. Và số vốn này khi gieo cũng cần quan sát, nếu như nó giảm quá 5-7% so với lúc mua thì lập tức bán toàn bộ số cổ phiếu đã mua (bao gồm cả số cổ phiếu lúc mua thăm dò), bởi vì khả năng cao là bạn đã thăm dò đúng vùng đỉnh. Còn nếu như cổ phiếu sau đó tăng lên thì hãy cố gắng "gồng lời" nhé. 5-7% (nếu như bạn không phân tích kỹ thuật được).
Đừng chờ tôi gieo hạt giống số 3 với bạn, vì không nên. Bạn không có năng lực phân tích kỹ thuật, bạn chưa có kinh nghiệm đầu tư thì bạn tuyệt đối không nên sử dụng vốn vay sau đó. Tốt nhất trong tài khoản của bạn luôn có 30% tiền để sẵn để phòng ngừa rủi ro. Vẫn tư duy như cũ: đừng bao giờ "all-in", dù là đã chia ra nhiều điểm mua. Tôi có một triết lý đầu tư là "Luôn có tiền để mua và Luôn có hàng để bán". Với tôi thì trong tài khoản luôn có 30% tiền và 70% là cổ phiếu. Nếu bạn quan tâm cách đi vốn này, hãy liên hệ với tôi để tôi chia sẻ vì sao nên luôn có sẵn 30% tiền trong tài khoản.
Như vậy, có 3 điều bạn cần tập trung khi tham gia đầu tư chứng khoán để hy vọng sẽ có lợi nhuận, đó là:
Hãy xác định rõ mục tiêu và nguồn lực của bạn khi tham gia, bao gồm: năng lực đầu tư, dòng vốn sử dụng để đầu tư, khả năng chấp nhận rủi ro khi tham gia đầu tư.
Hãy thấu hiểu doanh nghiệp mình đầu tư và chờ "sale off".
Hãy mua một vài cổ phiếu và chia ra nhiều lần đi vốn, thay vì mua nhiều cổ phiếu và mỗi cổ phiếu "all-in" 1 điểm mua. Cách đi vốn thì tôi đã có gợi ý như trên, nhưng đó không phải là tối ưu nhất vì cần phải kết hợp với phân tích kỹ thuật để xác định các điểm cắt lỗ và gieo hạt giống tiếp theo.
Cảm ơn bạn đã tin tưởng và đọc bài chia sẻ thực tế của tôi ở trên, nếu cảm thấy phù hợp và có duyên, hãy liên hệ tôi qua thông tin dưới đây nhé.
Chúc bạn đầu tư thong dong!

TUYÊN BỐ MIỄN TRỪ TRÁCH NHIỆM

Các nội dung trong bài viết này hoàn toàn được xây dựng trên quan điểm cá nhân của chuyên gia. Mục đích chính là nhằm chia sẻ về tư duy và kinh nghiệm thực chiến trên thị trường Chứng khoán Việt Nam của tác giả.

Bản thân nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ lưỡng trước khi ra bất kỳ quyết định đầu tư nào và phải chịu hoàn toàn trách nhiệm đối với các quyết định của mình.

Chuyên gia thực hiện bài viết và Investor Pro sẽ không chịu bất kỳ trách nhiệm nào liên quan đến những rủi ro hoặc thiệt hại (nếu có) phát sinh từ việc nhà đầu tư sử dụng thông tin trong bài viết này.